De onterfde echtgenoot

Afgelopen donderdagavond mocht ik een lezing over erfrecht houden voor leden van de FNV. Het werd een geslaagde avond.

Enige onrust ontstond er in de zaal toen één van de aanwezigen de vraag stelde of het ook mogelijk is om je echtgeno(o)t(e) te onterven en ik daar met een volmondig “ja” op kon antwoorden.

Even voor alle duidelijkheid. Heb je geen testament gemaakt, dan geldt in Nederland het wettelijk erfrecht, het versterferfrecht. Als eersten komen dan de niet van tafel en bed gescheiden echtgenoot van de erflater tezamen met diens kinderen als erfgenaam in beeld. Zij erven ieder voor gelijke delen (art. 4:11 BW). Wettelijk uitgangspunt is dus dat je echtgenoot erfgenaam is. Maar bij testament kun je dat uitsluiten. En in de praktijk gebeurt dat ook wel. De langstlevende komt dan met lege handen te zitten.

IMG_3212

Of, toch niet?

De langstlevende heeft in een dergelijk geval een aantal belangrijke rechten waar hij of zij gebruik van kan maken.

1. Het tijdelijk woonrecht; Gedurende een periode van zes maanden na het overlijden kan de echtgenoot aanspraak maken op de voortgezette bewoning van de door hem bewoonde woning en op het gebruik van de inboedel (art. 4:28 BW). Ook aan degene die met de erflater tot diens overlijden een duurzame gemeenschappelijke huishouding heeft gevoerd, zonder getrouwd te zijn geweest, komt dit recht toe.

2. Het vruchtgebruik van de woning en inboedel; De echtgenoot kan verlangen dat er ten behoeve van hem of haar een vruchtgebruik moet worden gevestigd door de erfgenamen (art. 4:29BW). Mijn ervaring is dat deze regeling ten behoeve van de achterblijvende echtgenoot bij velen niet bekend is. En let op! Je hebt maar zes maanden na het overlijden de tijd om dit recht in te roepen. De langstlevende hoeft niet te bewijzen dat hij dit vruchtgebruik nodig heeft ten behoeve van zijn of haar verzorging. De erfgenamen kunnen wel proberen te bewijzen dat deze behoefte er niet is. Maar dat is in de meeste gevallen geen eenvoudige klus.

3. Vruchtgebruik op andere goederen; De langstlevende kan ook aanspraak maken op een vruchtgebruik op andere goederen van de nalatenschap dan de woning en de inboedel. Maar daarvoor moet hij wel stellen en bewijzen dat hij deze nodig heeft voor zijn verzorging. De mogelijkheid om aanspraak te maken op dit verzorgingsvruchtgebruik vervalt na 1 jaar!

Ja, de echtgenoot kan dus worden onterfd, maar de wetgever heeft wel een aantal beschermende voorzieningen ingebouwd.

Wilt u automatisch op de hoogte blijven van nieuwe bijdragen, klik dan rechts van dit artikel op de blauwe “volglink” en wordt volger van erfrecht.online

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s